Historia biblioteki

Biblioteka Publiczna Gminy Kłobuck im. Jana Długosza

Biblioteka Poleca

Historia biblioteki

Biblioteka Publiczna Gminy Kłobuck im. Jana Długosza.

 

Zachowane dokumenty źródłowe wskazują rok 1922 jako początek działalności Biblioteki Publicznej w Kłobucku. Wcześniej swoje księgozbiory posiadały istniejące w mieście:Towarzystwo Szerzenia Wiedzy Oddział w Kłobucku, Towarzystwo Polskiej Macierzy Szkolnej i Ognisko Nauczycielskie.

Księgozbiory te dały częściowo podstawę Bibliotece Publicznej. Podwaliny pod zbiór biblioteczny stworzył jednakże Feliks Wolski. Jego imię nosiło towarzystwo Biblioteki Publicznej i przedwojenna Biblioteka Publiczna, przypuszczalnie od 1929 roku. Feliks Wolski był sędzią pokoju, osobą publicznego zaufania, a w czasie I wojny światowej członkiem charytatywnej organizacji pod nazwą Komitetu Żywnościowego. W wyniku pierwszych po odzyskaniu niepodległości i wyborów samorządowych, został wybrany do Rady Miejskiej miasta Kłobucka 4 maja 1919r. Pełnił w niej funkcję przewodniczącego dwóch Komisji: Oświatowej i Budowlanej. Biblioteka mieściła się wówczas w suterenie budynku Publicznej Szkoły Powszechnej nr 2. Początkowo nie posiadała licznych zbiorów , w 1927r. Około 1000 książek skatalogowanych, a w 10 lat później 600 tomów. Prawdopodobnie nie otrzymywała stałych dotacji, wiadomo jednak, iż w 1929 r. przyznano jej subsydium w wysokości 200 złotych, a z budżetu miasta na rok 1931 przeznaczono 100 złotych.

 

Kontrolujący bibliotekę w 1937 r. inspektor Samorządu Gminnego, w obecności i przy udziale burmistrza Jana Kozankiewicza oraz sekretarza Zarządu Miejskiego Zygmunta Krupskiego, zalecił w protokóle z lustracji:,,...w celu podniesienia stanu organizacyjnego biblioteki należałoby nawiązać kontakt z p.p. Inspektorem Szkolnym oraz Instruktorem Oświaty pozaszkolnej i jednocześnie korzystając ze wskazówek poczynić kroki w kierunku zwiększenia ilości dzieł”.

Według relacji ustnych, jeszcze przed 1935 rokiem, kierownikiem biblioteki był Mirosław Kupliński, wieloletni pracownik tartaku w Zagórzu, oczytany, wyróżniający się w środowisku inteligencją i wiedzą. Zginął w 1944 roku w obozie koncentracyjnym. Z całą pewnością Biblioteka Publiczna w Kłobucku istniała do wybuchu wojny , o czym świadczy wzmianka w ,,Roczniku społeczno-politycznym” drukowanym w Warszawie, zawierającym informacje o miastach. Przy Kłobucku jest wymieniona Biblioteka Miejska w 1939 r. Liczyła wówczas około 1000 książek skatalogowanych.

We wrześniu 1939 r. kłobuckie biblioteki-publiczna i szkolna, podzieliły los innych polskich książnic. Ich zbiory zostały spalone przez Niemców na środku dziedzińca szkolnego. Uratowana od zniszczenia niewielka część, przechowana była w czasie okupacji w domach prywatnych z narażeniem życia. Potwierdza to relacja naocznego świadka Leszka Krupskiego, który wyniósł z podwórzowej komórki , wskazanej mu przez woźnego i dozorcę aresztu Adama Kazimierza Żaka, dwie skrzynie książek z przedwojennej biblioteki. Ukrył je w swoim domu i domu kolegi Romana Żaka harcerza Baonu Obrony Narodowej. Kilkadziesiąt z nich Leszek Krupski zwrócił w 1944 roku bibliotece w Kłobucku.

Po wojnie, nawiązując do tradycji przedwojennych towarzystw oświatowych, starano się reaktywować przede wszystkim placówki biblioteczne sprzed 1939 roku. Aby umożliwić jak najszybsze ich otwarcie przeprowadzono zbiórki polskich książek.


 

Wydawany w kwietniu 1946 r. Dekret o bibliotekach i opiece na d zbiorami bibliotecznymi zobowiązywał władze terenowe do zorganizowania sieci bibliotek i zapewnia im utrzymania.

Na mocy Dekretu, w czerwcu 1947 r. utworzono w Kłobucku Miejską Bibliotekę Publiczną podporządkowaną organizacyjnie Powiatowej Powiatowej Bibliotece Publicznej w Częstochowie.

Placówka mieściła się początkowo w oficynach magistratu , później w domu prywatnym na ulicy Staszica. Kierowali nią kolejno: Elżbieta Smolińska, Maria Fryga i Maria Sieradzka. Warunki lokalne były wręcz katastrofalne. Pomieszczenie pozbawione jakiegokolwiek ogrzewania, ze względu na brak regałów książki leżały w stosach na betonowej podłodze. Księgozbiór nie był skatalogowany.

 

 

W lipcu 1952 roku utworzono powiat kłobucki w obrębie województwa katowickiego. Dokładnie dwa lata później w lipcu 1954 r. otwarto w kłobucku Powiatową Bibliotekę Publiczną, przeznaczając na jej działalność trzyizbowy lokal przy ulicy Częstochowskiej 1.

Jako instytucja nadrzędna pełniła funkcje instruktażowo-kontrolne w podlegających jej bibliotekach gromadzkich i punktach bibliotecznych oraz organizowała nowe placówki. W powiecie funkcjonowało wówczas 14 bibliotek i 57 punktów, których ilość malała w miarę powstawania stałych placówek.

Organizatorką Biblioteki Powiatowej i pierwszą jej kierowniczką była Zofia Kochout, pełniąca tę funkcję od września 1954 do września 1958 roku. Jesienią 1955 r. Bibliotekę Powiatową połączono z Miejską Biblioteką Publiczną na podstawie Uchwały Prezydium Powiatowej Rady Narodowej. Księgozbiór liczył wówczas 6117 woluminów. Odtąd już jako Powiatowa i Miejska Biblioteka Publiczna prowadziła czytelnię i wypożyczalnię książek oraz punkty w Zakrzewie i Niwie Skrzeszów. Przejęła na własność około 5000 książek z Biblioteki Powiatowej w Częstochowie. Od podstaw zaczęto tworzyć katalogi. Organizowano czytanie baśni dla najmłodszych czytelników, recytację wierszy, konkursy rysunkowe, spotkania z pisarzami, m. in. Wilhelmem Szewczykiem, Stanisławem Broszkiewiczem, Weroniką Tropaczyńską-Ogarkową, Janem Żabińskim, zapraszano aktorów z Teatru im. A. Mickiewicza w Częstochowie.

W okresie od września 1958 r. do stycznia 1964 r. biblioteką kierowali kolejno: Wanda Dziadkiewicz, a po przeniesieniu jej w grudniu 1960 r. na stanowisko kierownika Oddziału Kultury PPRN w Kłobucku – Czesław Erber.


 

W 1969 roku biblioteka otrzymała do dyspozycji dwuizbowy lokal po dawnej Szkole Podstawowej przy ul. 1 Maja. Rozwiązało to częściowo trudności gromadzenia zbiorów. Posiadała już wówczas bogaty księgozbiór prezencyjny, w skład którego wchodziły: encyklopedie ogólne, między innymi Orgelbranda, Trzaski, Everta i Michalskiego, Glogera, Encyklopedia współczesna i Świata antycznego, encyklopedie poszczególnych dziedzin i zagadnień, dzieła geograficzne, z zakresu kultury, cenne zbiory malarstwa i z innych działów wiedzy.

Chociaż od założenia koleje biblioteki kłobuckiej były różne, cel pozostał zawsze ten sam-dostarczenie czytelnikom jak najlepszych książek. Tradycja gromadzenia wartościowej literatury przetrwała przez wszystkie następne lata do dziś. W pamięci czytelników i bibliotekarzy pozostały spotkania autorskie przy ulicy Częstochowskiej 1, szczególnie z Sabiną Sebyłową, żoną poety Władysława Sebyły urodzonego w Kłobucku. Zarysowała się wówczas możliwość zakupienia pamiątek po poecie. Podczas jednej z wizyt pani Sebyłowa przekazała do Kościoła Parafialnego krzyż rzeźbiony przez męża.

Trwały prace nad sporządzeniem Bibliografii Ziemi Kłobuckiej, zaczęto gromadzić muzykalia.

Nawiązano współpracę z Towarzystwem Literackim im. A. Mickiewicza w Częstochowie oraz Muzeum Archeologicznym, urządzano interesujące wystawy. Na koniec 1963 r. księgozbiór liczył 24669 książek, z których korzystało 1446 czytelników. Zarejestrowano 28065 wypożyczeń na zewnątrz i 887 na miejscu. Prenumerowano 31 tytułów czasopism. Sieć bibliotek w powiecie liczyła 22 placówki.

W lutym 1964 roku Uchwałą Prezydium Powiatowej Rady Narodowej na stanowisko kierownika biblioteki została powołana instruktor Maria Zając (Gawęda), która tę funkcję pełniła do 30.IX.1974 roki. W następnym roku placówka zajęła zaszczytne trzecie miejsce w wojewódzkim współzawodnictwie bibliotek. Rok później na krótko rozdzielono PiMBP. Kierownikiem części miejskiej została Maria Górak. Biblioteka nadal musiała zmagać się z trudnościami lokalowymi.

Zmuszona opuścić budynek przy ul. 1 Maja, w 1966 r. przeniosła część biurową i opracowanie zbiorów do budynku przy tartaku w dzielnicy Zagórze. Zwiększyła się znacznie odległość od czytelni i wypożyczalni, co ogromnie komplikowało pracę.

Dlatego doniosłym wydarzeniem stała się decyzja Wydziału Kultury Prezydium Powiatowej Rady Narodowej o budowie biblioteki przy ulicy Okólnej. Oddanie do użytku nastąpiło w 1970 roku, rozwiązując problemy lokalowe na najbliższe lata. W nowych pomieszczeniach zaczął działać Oddział dla dzieci i młodzieży do lat 15, posiadający czytelnię z ośmioma miejscami.

 

Zakupiono nowy , estetyczny sprzęt. Równocześnie trwały prace budowlane nad uruchomieniem drugiej części biblioteki. Organizowano formy pracy z czytelnikiem: spotkania autorskie, lekcje biblioteczne, wieczory bajek.


 

Zainteresowanie czytelników zwróciły szczególnie wystawy starych druków o Ziemi Kłobuckiej, Szlakiem Orlich Gniazd, a 1972 r. ekspozycja rzeźb plastyka-amatora Franciszka Anczyka.

Organizowano interesujące prelekcje: nauka pisania i czytania niewidomych, Władysław Sebyła syn Ziemi Kłobuckiej. Miasto odwiedzili znani pisarze: Wojciech Żukrowski, Alfred Szklarski, Ryszard Kłyś, Julian Kawalec, Jan Brzoza, Kornelia Dobkiewiczowa, Władysław Bochenek.

Na kolejne spotkanie przyjechała Sabina Sebyłowa.

Wspólnym staraniem Wydziału Kultury PPRN i biblioteki udało się sfinalizować zakup pamiątek i dokumentów po poecie, niestety nie wszystkich. Pod patronatem Władysława Sebyły zaczęła działać w Kłobucku w 1972 roku grupa poetycka młodych twórców. W marcu 1973 roku Komitet Powiatowy PZPR przekazał do biblioteki ponad 600 książek do szkoleń partyjnych z poleceniem zorganizowania oddziału literatury społeczno-politycznej.

Prace budowlane przy drugiej części biblioteki zostały zakończone i nowe pomieszczenia oddano do użytkowania w lutym 1974 roku. Usytuowano tutaj czytelnię, wypożyczalnię dla dorosłych, oddział dla dzieci i młodzieży oraz część biurową z działem instrukcyjno-metodycznym.

Na koniec 1974 r. w powiecie kłobuckim funkcjonowały 24 placówki biblioteczne. Rozwijało się czytelnictwo, rosła wielkość zbiorów. W samym Kłobucku w 1974 r. z biblioteki korzystało 1662 czytelników, którzy wypożyczyli 26 791 książek na zewnątrz i 830 na miejscu, prenumerowano 91 tytułów czasopism. Stan księgozbioru wyniósł 34 957 tomów. Biblioteka prowadziła 3 punkty biblioteczne w Smugach, Niwie Skrzeszów i Zakrzewie.

W październiku 1974 r. kierownictwo biblioteki powierzono Zofii Plucińskiej, dotychczas pełniącej funkcję instruktora. Na skutek nowego podziału administracyjnego i likwidacji powiatów od czerwca 1975 r. biblioteka w Kłobucku zaczęła działać w województwie częstochowskim w nowych ramach organizacyjnych jako Miejska Biblioteka Publiczna podlegająca bezpośrednio Naczelnikowi miasta. Znalazła się w grupie pięciu rejonów upoważnionych Zarządzaniem Wojewody Częstochowskiego z dnia 30.VI.1976 r. do działań instruktażowo-kontrolnych w stosunku do bibliotek gminnych i filii byłego powiatu kłobuckiego oraz do centralnego zakupu i opracowania książek. Od tego roku wszystkie godne odnotowania fakty z działalności były opisywane w zaprowadzonej kronice biblioteki.

Rok 1976 ogłoszono w kraju Rokiem Bibliotek i Czytelnictwa. Na tą okoliczność biblioteki województwa częstochowskiego przystąpiły do współzawodnictwa, w wyniku którego nasza placówka została nagrodzona Dyplomem Honorowym za osiągnięcia w rozwoju bibliotekarstwa i upowszechnianiu czytelnictwa z datą 4 maja 1977 r.

We wrześniu tegoż roku, otwarta na wymianę doświadczeń, biblioteka gościła grupę koleżanek z Miejskiej Biblioteki Publicznej w Chorzowie.

Lata siedemdziesiąte obfitowały wieloma ofertami kulturalno-oświatowymi dla środowiska.

W oddziale literatury społeczno-politycznej organizowano cykliczne wystawy o różnorodnej tematyce, m. in. Biblioteka dla kultury środowiska, Malarstwo światowe dostępne każdemu, Blisko spraw człowieka, państwa, świata.

Na zaproszenie biblioteki przyjechali do Kłobucka na spotkanie z czytelnikami pisarz Jalu Kurek, prof. Józef Mikołajtis z towarzystwa Literackiego im. A Mickiewicza, Anna Osiowska i Anna Okulicz – redaktorki ,,Filipinki”, pisarka Krystyna Kolińska, kilkakrotnie bywał pisarz i podróżnik Bronisław Dostatni.

W 1978 roku dokonano aktualizacji statutu biblioteki zmieniając jej nazwę na Bibliotekę Publiczną Miasta i Gminy. Był to równocześnie Rok Korczakowski – nazwany tak z okazji 100-lecia urodzin wybitnego pedagoga – zobowiązujący do szczególnej popularyzacji jego życia i działalności.

W następnym roku, ogłoszonym jako Międzynarodowy Rok Dziecka, czytelnicy biblioteki uczestniczyli w wojewódzkich i ogólnopolskich konkursach pod hasłem Mój ulubiony bohater i Przyjaciele naszego dzieciństwa. W każdą rocznicę urodzin poety Kłobuczanina W. Sebyły organizowane były lekcje biblioteczne ilustrowane zbiorem pamiątek po poecie.

Równocześnie rozwijała się sieć biblioteczna w gminie. We wrześniu 1979 roku uruchomiono w Szkole Podstawowej w Łobodnie Filię Biblioteczną z księgozbiorem liczącym początkowo 800 książek.

Natomiast w dzielnicy blokowej Kłobucka zaczął działać nowy punkt biblioteczny.

Wydarzeniem dla biblioteki, a także w życiu kulturalnym miasta, stało się nadanie jej imienia wielkiego polskiego historyka księdza Jana Długosza. Uroczystość odbyła się 17 maja 1980 roku.

Oprócz władz miejskich i wojewódzkich uświetniona została obecnością członków Polskiego Towarzystwa Historycznego na czele z profesorem Henrykiem Samsonowiczem, który dokonał odsłonięcia popiersia Jana Długosza. Uczestnicy mieli zaszczyt poznać osobiście prof. Zbigniewa Perzanowskiego autora monografii ,,Zarys dziejów miasta Kłobucka”. Rzeźbę patrona wykonał i przekazał w darze bibliotece Zdzisław Cierniak znany częstochowski artysta-plastyk.

Uzupełnieniem uroczystości była wystawa ''Jan Długosz w literaturze”.

Na tę okoliczność Katowicka Telewizja wyemitowała 10.VI. o godz 19 w programie Nasz dzień informację o bibliotece, niedawnej uroczystości, pokazano wnętrze czytelni i rzeźbę.

W tymże roku przyjechali do Kłobucka na spotkanie autorskie: Aleksander Krawczuk, a w następnym poetka Cichla-Czarniewska i profesor Włodzimierz Wójcik z Uniwersytetu Śląskiego z cyklem pogadanek „Rozmowy o Czesławie Miłoszu”.

Po mimo różnych trudności towarzyszących działalności biblioteki wzrastała ilość czytelników, w 1980 r. zarejestrowano ich 2 133, ponadto 30 109 wypożyczeń na zewnątrz i 4 575 na miejscu.

Księgozbiór osiągnął wielkość 47 594 tomy. Prenumerowano 108 tytułów czasopism.

Działało w mieście i gminie 5 punktów bibliotecznych.

Biblioteka była wielokrotnie miejscem praktyk zawodowych studentów bibliotekarstwa. Rozwijała się współpraca ze szkołami podstawowymi w zakresie czytelnictwa. Młodzież i dzieci uczestniczyły w lekcjach bibliotecznych zdobywając umiejętności korzystania z biblioteki i książek, poszerzając wiadomości z zakresu literatury i historii miasta.

Organizowano wspólnie konkursy czytelnicze i rysunkowe o zasięgu lokalnym. Na wystawach prezentowano twórczość literacką i popularnonaukową informując o rocznicach, dziejach miasta i o roli biblioteki w środowisku. Placówkę odwiedzały wycieczki przedszkolaków, młodzieży szkolnej z Kłobucka i okolicznych miejscowości.


 

W 1984 roku zorganizowano w rejonie kłobuckim kilka sejmików kultury. Na jednym z nich przyjęto wniosek biblioteki o udostępnienie lokalu dla filii w dzielnicy Zagórze.

Reaktywowano punkty biblioteczne w Zakrzewie w domu prywatnym Zofii Kochout i w Spółdzielni Mieszkaniowej na terenie bloków. Nawiązana w 1985 r. współpraca z Klubem Seniora ( działającym w Miejskim Ośrodku Kultury ) trwały wiele lat, a przeglądy nowości bibliotecznych były stałym urozmaiceniem spotkań kłobuckich seniorów.

W następnym roku biblioteka zorganizowała spotkanie autorskie z Janem Pietrzykowskim autorem książek o okupacji hitlerowskiej na Ziemi Częstochowskiej oraz Celestynem Kwietniem – dziennikarzem i bibliotekoznawcą. Czytelnicy przystąpili do konkursu wojewódzkiego Od papirusa do bibliobusu. Rozwijała się sieć punktów bibliotecznych w mieście: w 1987 r. uruchomiono punkt w Szpitalu Rejonowym w Kłobucku, w roku następnym w Domu Mody „Elegancja”. Celem było dotarcie z książką do najszerszych kręgów czytelników.

Praca biblioteki na rzecz środowiska została dostrzeżona i nagrodzona Dyplomem Honorowym Ministra Kultury i Sztuki za osiągnięcia w upowszechnianiu kultury z datą 3 maja 1987 r.

Podjęta wcześniej decyzja o rozbudowaniu zbioru audiowizualnego w wypożyczalni społeczno-politycznej zmierzała do przeprofilowania tego działu na wypożyczalnię zbiorów specjalnych.

2 maja 1988 roku, po raz kolejny, odbyły się w naszej bibliotece eliminacje rejonowe konkursu czytelniczego, tym razem pt. „Makuszyński pisarz uśmiechu”, urządzono także spotkanie z autorką Ludmiłą Marjańską, a w następnym roku z Zenonem Borkowskim pisarzem i dziennikarzem wywodzącym się z Kłobucka oraz z Ewą Ostrowską autorką powieści dla młodzieży.

W latach osiemdziesiątych stałą formą była współpraca biblioteki z Wojskową Komisją Uzupełnień realizującą się w formie wystawek i przeglądów książek specjalnie dobieranych tematycznie.

 

Placówka nasza chętnie udostępniała warsztat szkoleniowy, księgozbiór i materiały metodyczne uczniom Policealnego Studium Bibliotekarskiego istniejącego przy Liceum Ogólnokształcącym w Kłobucku w latach 1988-1991.

Od 1989 roku ma swoją siedzibę w Bibliotece Towarzystwo Przyjaciół Kłobucka.

Bliska współpraca Biblioteki i Towarzystwa zaowocowała w następnych latach wieloma wspólnie zorganizowanymi imprezami kulturalno-oświatowymi o szerokim zasięgu.


 

W maju 1990 roku uruchomiono nową filię biblioteczną w dzielnicy Zagórze, zwiększając oddziaływanie książki i czytelnictwa na terenie miasta. Na jej działalność Urząd przeznaczył dwa pomieszczenia w sąsiedztwie Poradni Wychowawczo-Zawodowej i Przedszkola. Odtąd biblioteka w Kłobucku prowadziła trzy filie biblioteczne.

Ważnym wydarzeniem w tymże roku była koleżeńska wizyta bibliotekarzy częstochowskich zorganizowana przez Wojewódzką i Miejską Bibliotekę Publiczną w ramach wzajemnej wymiany doświadczeń.

Rok 1990 był przede wszystkim okresem wielkiego przełomu politycznego i ekonomicznego.

Dla bibliotek rozpoczął się trudny czas odnalezienia się w nowej rzeczywistości.

Konkretne zmiany dla ich funkcjonowania wprowadziły: Ustawa o samorządzie terytorialnym oraz ustawy o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach samorządowych.

Prowadzenie biblioteki stało się zadaniem własnym gminy o charakterze obowiązującym. Zmieniła się funkcja biblioteki w Kłobucku z rejonowej na miejsko-gminną, co spowodowało znaczne zmniejszenie zatrudnienia.

Uchwałą Rady Miejskiej z 27 marca 1992 r. nadano jej nowy statut i do dziś obowiązującą nazwę:

Biblioteka Publiczna Gminy Kłobuck im. Jana Długosza.

W tym okresie przed placówką stanęło najważniejsze zadanie aktualizacji księgozbioru. Wycofano książki o treści nieaktualnej i gromadzono literaturę zawierającą odkłamaną rzeczywistość historyczną i polityczną. W latach przeobrażeń 1980-1989 książki i czasopisma wydawane poza cenzurą odegrały wielką rolę wywierając wpływ na poglądy i postawy społeczeństwa.

Biblioteka, korzystając ze zbiorów prywatnych M. i J. Borkowskich, urządziła wystawę około 200 książek, które ukazały się w latach 1980-1989 w wydawnictwach podziemnych pt: „Bez cenzury. W kręgu literatury podziemnej”. Ekspozycja ta i odczyt Jana Borkowskiego „Cenzura a wolne słowo i niezależne wydawnictwa” złożyły się na wspólną imprezę literacką biblioteki i TPK.

Ostatecznie przekształcono wypożyczalnie społeczno-polityczną na wypożyczalnię zbiorów specjalnych, zakupiono około 300 kaset magnetofonowych z nagraniami muzyki poważnej, rozrywkowej i do nauki języków obcych.

Biblioteka starała się zawsze uczestniczyć w ważnych wydarzeniach kulturalnych miasta.

W grudniu 1991 roku była nim uroczystość nadania Miejskiemu Ośrodkowi Kultury imienia Władysława Sebyły. Natomiast w 1992 r. właśnie w bibliotece odbyło się zebranie organizacyjne wydawców, a później znalazła swą siedzibę redakcja gazety lokalnej „Znad Okszy” dwutygodnika społeczno-kulturalnego Ziemi Kłobuckiej. Biblioteka miała w gazecie zapewnioną stałą kolumnę, w której prezentowała informację o nowych zbiorach i ważnych formach działalności.

W tymże roku nie zabrakło faktów negatywnych. Ze względów oszczędnościowych zaprzestało działalności sześć punktów bibliotecznych na terenie miasta i gminy Kłobuck.

Istotnym wydarzeniem dla biblioteki i miasta było otwarcie stałej wystawy dokumentów i pamiątek po Władysławie Sebyle, we współpracy z Towarzystwem Przyjaciół Kłobucka.

Chodziło o zaprezentowanie wszystkich posiadanych materiałów udostępnionych dotychczas w ograniczonym zakresie. Dołączono do nich pamiątkowy medalion będący egzemplarzem autorskim a roku 1992 prof. Jerzego Sztuki z Częstochowy.

Uroczyste otwarcie ekspozycji muzealnej odbyło się 7.V.1993 r. w atmosferze wspomnień.

Życie i twórczość poety przedstawił interesująco Jan Borkowski.

Biblioteka uważała zawsze za swój obowiązek uczynić wszystko, aby społeczeństwo kłobuckie nie zapomniało o swoim poecie.

W przeszłości nie uzyskała zgody na nadanie jej imienia poety, obecnie jest on patronem Miejskiego Ośrodka Kultury.

Fakt ten oraz stała ekspozycja w bibliotece świadczy, że wybitny poeta został na zawsze upamiętniony w miejscu swojego urodzenia.

Ekspozycją interesują się na bieżąco czytelnicy, mieszkańcy miasta i zamiejscowi goście biblioteki.

Jest ona również ilustracją do lekcji bibliotecznych.

Kolejny rok zapisał się w kronice biblioteki dwiema imprezami kulturalnymi. W maju biblioteka gościła na zajmującym spotkaniu autorskim Barbarę i Czesława Erberów z Kielc. W grudniu wspólnie z TPK i MOK-iem urządzono wystawę „Kłobuczanie i ich miasto”. We współpracy biblioteki i Towarzystwa Przyjaciół Kłobucka utrwaliła się potrzeba popularyzacji historii miasta i wybitnych postaci z nim związanych. Wyrazem tych dążeń był konkurs wiedzy o życiu i twórczości W. Sebyły przeprowadzony wspólnie z Parafią Św. Marcina w Kłobucku, a w następnym roku konkurs wiedzy o Kłobucku dla młodzieży szkół średnich.

Placówka nasza przez wszystkie lata swojej działalności dla środowiska, po dzień dzisiejszy, urzeczywistniając podstawowe zadanie gromadzenia zbiorów, kieruje się potrzebami społeczno-zawodowymi i zainteresowaniami czytelników, koniecznością aktualizacji wiedzy ze szczególnym uwzględnieniem książek o charakterze edukacyjnym i do codziennego użytku.

Lata dziewięćdziesiąte poświęcono całkowitej wymianie pewnej części zbiorów i uzupełnieniu o nowe opracowania wszystkich prawie działów, zwłaszcza historii Polski i historii dziejów najnowszych. Dokonano aktualizacji lektur szkolnych. Zakupiono nowe wydawnictwa z dziedziny ekonomi, biznesu, marketingu i zarządzania. Dział religioznawstwa, oprócz popularnonaukowych, wzbogacono o wydawnictwa encyklopedyczne: „Bóg. Człowiek. Świat” i wielotomową „Encyklopedię katolicką” prawdziwą skarbnicę wiedzy z różnych dziedzin życia i nauki.

Zgromadzono dzieła prezentujące nową generację książek lat 90-tych, m. in. Tłumaczenie Encyklopedii Guinnessa, Larousse`a, wydawnictwa Oxford, wszystkie dostępne tomy wydawnictwa „Kronika”, nowoczesne encyklopedie szkolne, słowniki i leksykony. Zakupiono 10-tomową „Sztukę Świata”, „Wielki atlas geograficzny”, „Nową encyklopedię PWN”, „Atlas wielkich przemian” i wiele innych dzieł.

Księgozbiór jest stale aktualizowany i uzupełniany, aby służył do udzielania wszechstronnej i prawdziwej informacji. W czytelni z wielką dbałością gromadzone są zbiory regionalne zawierające wiedzę o mieście, Ziemi Kłobuckiej i województwie. Korzysta z nich szeroki krąg czytelników.

Na koniec 1997 roku zbiory biblioteki głównej w Kłobucku obejmowały 56 687 książek, 1908 płyt, kaset magnetofonowych i video, 304 czasopisma oprawne, prenumerowano 52 tytuły czasopism o różnym przekroju tematycznym, w tym znaczny wybór popularnonaukowych jako źródła wiedzy bieżącej. Czytelnictwo prasy jest wysokie.

Wyraźną tendencję wzrostową wskazuje udostępnianie prezencyjne książek popularnonaukowych, naukowych i o charakterze podręczno-informacyjnym, w 1997 r. wskaźnik ten wyniósł 8 487 wypożyczeń. Poza biblioteką udostępniono 40 469 książek, 9 667 kaset magnetofonowych i video, 28 692 czasopisma na miejscu i na zewnątrz. Udzielono 2 666 informacji na różne tematy.

W stosunku do lat ubiegłych w ostatnim roku wzrosła ilość czytelników korzystających z naszej placówki do 2 630, a łącznie z filią miejską w dzielnicy Zagórze wyniosła bez mała 3 000, co stanowi 21% mieszkańców miasta. Codziennie bibliotekę odwiedza ponad stu czytelników, wśród nich blisko połowa w poszukiwaniu źródeł informacji z różnych dziedzin wiedzy.

Stale rozwija się praca kulturalno-oświatowa. W ciągu ostatnich trzech lat zorganizowano prawie 300 różnorodnych form promocji książki.

Poza omawianymi wcześniej spotkaniami autorskimi, konkursami i wystawami opracowuje się także kalendarz rocznic literackich i historycznych, miesięczne informacje o nowo zakupionych zbiorach w formie zestawień bibliograficznych pt. „Przegląd Nowości”, a wypożyczalnia dla dzieci prowadzi międzyszkolne współzawodnictwo czytelnicze.

Co pewien czas biblioteka występuje z ofertami do szkół podstawowych polecając własne usługi i współpracę w zakresie upowszechniania czytelnictwa. Z potrzeby rozwijania coraz szerszej działalności usługowej dla środowiska lokalnego biblioteka obok, tradycyjnych form, stara się stosować nowe wykraczające często poza wymogi statutowe.

 

Obok wypożyczalni kaset magnetofonowych od 1.VII.1993 r. funkcjonuje wypożyczalnia kaset video z nagraniami filmów fabularnych , bajek dla dzieci i lektur szkolnych.

Dla specjalnej grupy czytelników udostępnia się książki dźwiękowe dostarczone przez Wojewódzką i Miejską Bibliotekę Publiczną w Częstochowie. Od kilku lat prowadzimy formę pośrednictwa w sprzedaży antykwarycznej podręczników, lektur szkolnych i innych książek. Świadczymy w szerokim zakresie usługi kserograficzne.

Jako jedna z pierwszych nasza biblioteka stosowała dostarczanie do domu książek osobom niepełnosprawnym.

Działalność biblioteki wspierana jest doradztwem zawodowym na wysokim poziomie, przekazywanym z koleżeńską życzliwością przez Wojewódzką i Miejską Bibliotekę Publiczną w Częstochowie. W rozwiązywaniu innych problemów dotyczących funkcjonowania naszej instytucji można zawsze liczyć na rzeczową i merytoryczną pomoc w Urzędzie Gminy.

Poza kilkuprocentowym wkładem do budżetu z działalności usługowej podstawą gospodarowania biblioteki jest dotacja samorządowa. Jej wielkość decyduje zarówno o utrzymaniu w należytym stanie budynku, sprzętu podstawowego i wyposażenia, ale także gwarantuje właściwą działalność merytoryczną biblioteki, czyli: gromadzenie zbiorów, doskonalenie obsługi czytelnika i warunków jego przebywania w placówce. Wiąże się to ściśle z modernizacją i postępem w pracy, której nadzieją jest komputeryzacja naszej biblioteki. Jest to zamierzenie na najbliższą przyszłość i zobowiązanie wobec czytelników, uzależnione jednakże od zrozumienia władz gminnych decydujących o wielkości uchwalonych dotacji budżetowych.